Maaş Haczi Nasıl Olur ve Ne Kadar Haczedilebilir?

Ücret ve Gelir Üzerine Haciz (İİK md. 354)

Borçlunun üçüncü kişilerdeki muaccel alacaklarından özellikle ücret, aylık ve sair süreli geliri, alacaklının talebi üzerine icra dairesince haczolunabilir (İİK md. 354). Haciz, işverene (veya geliri ödeyene) tebliğ edilen bir haciz bildirimiyle başlar; bildirim anından itibaren işveren, haczolunan miktarı icra dairesine ödemekle yükümlü olur.

Ücret haczi, personelin maaş ödemesi anında uygulanır; işverenin bildirime uymaması hâlinde, alacaklı bu miktarı işverenden tahsil edebilmek için icra mahkemesine başvurabilir.

Ne Kadar Haczedilebilir? Dörtte Bir Kuralı

Ücret ve gelirin haczinde, haczolunacak miktar borçlunun ücretinin dörtte birini geçemez. Bu oran, borçlunun ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini kısmen korumak amacıyla konmuştur. Nafaka alacaklarında bu oran farklılaşabilir; nafaka, çocuğun ve eşin geçimi için öncelik taşıdığından haciz oranı artırılabilir. Kesin oranın güncel mevzuatla doğrulanması gerekir.

• •Haczolunacak miktar ücretin dörtte birini geçemez (İİK md. 354).
• •Nafaka alacaklarında oran değişebilir; nafaka öncelikli alacaktır.
• •İşverene tebliğ edilen haciz bildirimiyle süreç başlar.
• •Borçlu haksız hacze icra mahkemesinde şikâyet yoluyla itiraz edebilir.

Haczedilemeyen Gelirler ve Asgari Ücretin Korunması

İcra İflas Kanunu'nda belirli gelirlerin haczine sınırlama veya yasak getirilmiştir. Borçlunun geçimi için korunması gereken bölüm, haciz dışında tutulur; asgari ücretin tamamının haczine ilişkin uygulama güncel mevzuatla değerlendirilmelidir. Bazı sosyal yardım ve tazminat ödemeleri de haciz kısıtlamasına tabi olabilir.

Borçlunun Hakları ve İtiraz

Borçlu, haczin haksız veya oransız olduğu durumlarda icra mahkemesine şikâyet yoluyla itiraz edebilir (İİK md. 16-17). Örneğin, haczolunan tutarın yas sınırı aştığı veya gelirin haczedilemez nitelikte olduğu ileri sürülebilir. Süre, muameleyi öğrenme tarihinden itibaren işler; gecikme hak kaybına yol açabilir.